Aangifte doen van smaad en laster
Aangifte doen kan, is gratis en duurt een uur. Alleen levert het bij een review zelden op wat een ondernemer ervan hoopt. Hieronder staat hoe de route echt loopt, welk bewijs je meeneemt en op welk moment je beter kunt overstappen.
Lees dit eerst als je doel is dat de review weg gaat
Dan is aangifte niet de route. Het strafrecht straft de schrijver, het haalt niets van internet af, en zelfs een veroordeling verplicht Google tot niets. Wat een review wel kan laten verdwijnen: een melding bij het platform en een civiele vordering op grond van artikel 6:162 BW. Aangifte is zinvol als er meer speelt dan een review, zoals bedreiging of stalking.
- Kort: aangifte kan, vervolging is zeldzaam
- Smaad en laster aangifte: eerst het klachtvereiste
- Aangifte smaad en laster bij de politie: hoe het gaat
- Online aangifte doen van smaad en laster
- Hoe bewijs je smaad en laster?
- Als de politie je aangifte niet wil opnemen
- Wat het Openbaar Ministerie ermee doet
- Het verweer waar de schrijver op leunt
- De straffen en de boetes van 2026
- Waarom de civiele route meestal nuttiger is
- Wat je deze week doet
Kort: aangifte kan, vervolging is zeldzaam
Aangifte doen van smaad en laster gaat bij de politie, kost niets en vereist dat je er uitdrukkelijk bij zegt dat je vervolging wenst. Neem schermafdrukken met datum en URL mee, de tekst van de review, wat je over de schrijver weet en het bewijs dat zijn bewering onjuist is. Daarna beslist het Openbaar Ministerie, en bij een losse review is seponeren gebruikelijk.
Smaad en laster aangifte: eerst het klachtvereiste
Op dit punt lopen de meeste zaken al bij de balie spaak. Smaad, laster en belediging zijn klachtdelicten. Artikel 269 lid 1 Sr luidt: belediging, strafbaar krachtens deze titel, wordt niet vervolgd dan op klacht van hem tegen wie het misdrijf is gepleegd. Het Openbaar Ministerie mag dus niet vervolgen als jij niet uitdrukkelijk om vervolging vraagt.
Een aangifte is niet automatisch zo'n klacht. Een aangifte is een melding: dit is mij overkomen. Een klacht is een verzoek: ik wil dat deze persoon wordt vervolgd. Ze worden in hetzelfde gesprek opgenomen, maar alleen als jij het zegt en de agent het opschrijft.
De zin die in je proces-verbaal moet staan
"Ik doe aangifte van smaadschrift en ik wens uitdrukkelijk dat de dader wordt vervolgd." Lees de aangifte door voordat je tekent en controleer of die zin er letterlijk in staat. Vraag ook om het proces-verbaalnummer, want zonder dat nummer kun je later niets navragen.
Grondslag: art. 269 lid 1 SrAangifte smaad en laster bij de politie: hoe het gaat
Je belt voor een afspraak, komt op het bureau, en een medewerker typt je verhaal uit tot een proces-verbaal van aangifte. Reken op drie kwartier tot een uur. Een inhoudelijk oordeel krijg je niet mee: de politie beoordeelt niet of het smaad is, dat doet het Openbaar Ministerie. Het verschil tussen een aangifte die blijft liggen en een die wordt opgepakt, zit vrijwel altijd in het dossier dat je meebrengt. Neem dit mee, op papier én digitaal:
| Wat je meeneemt | Waarom het telt |
|---|---|
| Schermafdrukken met de datum en de volledige URL in beeld | Bewijzen dat de uiting bestond, openbaar was en wanneer. Een uitsnede zonder adresbalk is later waardeloos. |
| De tekst van de review, ook los overgetypt | De rechercheur moet de exacte woorden kunnen citeren. Een afbeelding is niet doorzoekbaar. |
| De gebruikersnaam en alles wat je verder over de schrijver weet | Zonder aanknopingspunt naar een persoon valt er niets op te sporen. |
| De stukken die de bewering weerleggen: facturen, werkorders, correspondentie | Dit is het hart van je aangifte. Zonder tegenbewijs staat jouw woord tegen het zijne. |
| Een tijdlijn op één A4 | Datum van de opdracht, van het conflict en van de review. Dat leest de rechercheur in twee minuten. |
Online aangifte doen van smaad en laster
Veel ondernemers zoeken een internetformulier omdat ze geen ochtend willen vrijmaken. Ga er niet van uit dat dat kan. De politie biedt voor een aantal veelvoorkomende delicten online aangifte aan, maar of smaad en laster daar tussen zitten hebben wij niet in een controleerbare bron kunnen vaststellen, en dus zetten wij het hier niet als feit neer. Een gesprek is sowieso verstandiger: het klachtvereiste vraagt om een verzoek dat woordelijk in het proces-verbaal terechtkomt. Bel dus eerst en plan een afspraak.
Hoe bewijs je smaad en laster?
Smaad en laster bewijzen valt uiteen in onderdelen die je apart afvinkt. Bij smaadschrift gaat het om het opzettelijk aanranden van iemands eer of goede naam door telastlegging van een bepaald feit, verspreid in geschrift. Bij laster komt daarbij dat de schrijver wist dat het onwaar was.
- De uiting bestaat en was openbaar. Schermafdruk met datum en URL, liefst op meerdere momenten zodat je kunt laten zien dat hij bleef staan.
- Er staat een bepaald feit in. Dit is de zwakke plek van bijna elke reviewzaak. "Slechte zaak, ga hier niet heen" is geen bepaald feit. "Zij hebben mijn aanbetaling gehouden en nooit geleverd" wel. Citeer de exacte zin.
- Die bewering klopt niet. Hier telt papier: de factuur, de mailwisseling waarin de klant de levering bevestigt, de werkbon met handtekening.
- Bij laster: de schrijver wist het. Denk aan een bericht waarin hij toegeeft dat hij overdreef. Zonder zoiets blijft het bij smaad, of bij niets.
Wat niet als bewijs telt
Een gevoel dat het een concurrent moet zijn. Een gelijkenis in schrijfstijl zonder aanknopingspunt. Een beschuldiging die jij uit de tekst afleidt maar die er niet staat. Dat laatste is geen theorie: in een kort geding tegen Google overwoog de voorzieningenrechter dat aan de eiser geen strafbare feiten ten laste worden gelegd, dat hij dat weliswaar stelt, maar dat hij het construeert uit wat er feitelijk staat terwijl het niet met zoveel woorden wordt vermeld.
Vzr. Rb. Zeeland-West-Brabant 7 januari 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:59Zitten er meerdere accounts achter, dan is het patroon vaak sterker bewijs dan elke losse review. Zie nepreviews herkennen en, bij een golf tegelijk, reviewbombing.
Als de politie je aangifte niet wil opnemen
Het gebeurt regelmatig dat je bij de balie te horen krijgt dat dit een civiele zaak is. Wij kennen geen wetsartikel dat wij hier durven aanhalen als harde opnameplicht, dus houd het praktisch.
- Vraag om de dienstdoende chef of om een hulpofficier van justitie, en herhaal dat je aangifte wilt doen van smaadschrift en dat je vervolging wenst.
- Leg je dossier op tafel. Een aangifte met schermafdrukken, facturen en een tijdlijn wordt merkbaar anders behandeld dan een mondeling verhaal.
- Lukt het niet, vraag dan om de naam van de medewerker en om schriftelijke bevestiging van de weigering. Vaak is dat verzoek al genoeg.
- Blijft het bij nee, verleg dan je energie naar de routes die de review wel kunnen weghalen.
Wat het Openbaar Ministerie ermee doet
Na de aangifte gaat het dossier naar het Openbaar Ministerie, dat zelfstandig beslist of er wordt vervolgd. Bij een enkele online review is seponeren gebruikelijk: door het klachtvereiste, door het sterke verweer van de schrijver, en doordat een anoniem account achterhalen vorderingen richting een platform vergt. Dat gebeurt niet voor een woordenwisseling over een aanbetaling.
Anders ligt het bij bedreiging, stalking of een maandenlange achtervolging over meerdere kanalen. Krijg je bericht dat de zaak is geseponeerd, dan is het strafrechtelijke spoor in de praktijk klaar. Wacht daar dus niet op: de melding bij het platform en de civiele route kun je parallel laten lopen.
Het verweer waar de schrijver op leunt
Artikel 261 lid 3 Sr geeft de schrijver een uitweg die in reviewzaken bijna altijd meespeelt: noch smaad, noch smaadschrift bestaat voor zover de dader heeft gehandeld tot noodzakelijke verdediging, of te goeder trouw heeft kunnen aannemen dat het te last gelegde waar was en dat het algemeen belang de telastlegging eiste.
Lees dat goed. De schrijver hoeft niet te bewijzen dat hij gelijk had, alleen aannemelijk te maken dat hij te goeder trouw kon aannemen dat het waar was en dat hij anderen wilde waarschuwen. Een klant die oprecht meende dat hij was benadeeld, komt daar vaak mee weg, ook als zijn verhaal feitelijk rammelt.
Dat verweer is minder overtuigend als je kunt aantonen dat de schrijver nooit klant is geweest, dat hij een concurrent is, of dat hem vooraf schriftelijk is uitgelegd hoe het werkelijk zat. Dat soort bewijs is dubbel waardevol: het ondergraaft de goede trouw én het onderbouwt de civiele vordering. Zie ook smaad en laster.
De straffen en de boetes van 2026
De boetecategorieën zijn per 1 januari 2026 geïndexeerd. Dit zijn wettelijke maxima, niet wat er bij een review wordt opgelegd. Een reviewzaak komt zelden voor de strafrechter, en als het gebeurt gaat het om een fractie hiervan.
| Delict | Wat het vereist | Maximum |
|---|---|---|
| Eenvoudige belediging (art. 266 Sr) | Belediging zonder concrete beschuldiging. Hier landen scheldreviews. | 3 maanden of tweede categorie, 5.500 euro |
| Smaad (art. 261 lid 1 Sr) | Telastlegging van een bepaald feit, met ruchtbaarheid als doel. | 6 maanden of derde categorie, 11.000 euro |
| Smaadschrift (art. 261 lid 2 Sr) | Hetzelfde, in geschrift verspreid. Een review valt hieronder. | 1 jaar of derde categorie, 11.000 euro |
| Laster (art. 262 Sr) | Smaad terwijl de schrijver weet dat het onwaar is. | 2 jaar of vierde categorie, 27.500 euro |
Een boete gaat bovendien naar de Staat, niet naar jou. Wil je geld zien, dan is dat een civiele schadevergoedingsvordering, en die staat los van de strafzaak.
Waarom de civiele route meestal nuttiger is
De civiele route loopt via artikel 6:162 BW: handelen in strijd met wat volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Daar hoeft geen strafbaar feit voor gepleegd te zijn, en de rechter kan hier wél bevelen dat de review weggaat.
| Aangifte (strafrecht) | Civiele vordering (art. 6:162 BW) | |
|---|---|---|
| Wie beslist of het doorgaat | Het Openbaar Ministerie | Jij |
| Is een concrete beschuldiging nodig | Ja, een bepaald feit | Nee, onrechtmatigheid volstaat |
| Kan de review hiermee weg | Nee | Ja, dit is de route |
| Kun je schade vergoed krijgen | Niet rechtstreeks | Ja, als je die concreet maakt |
| Wat het kost | Niets, behalve tijd | Griffierecht, eigen kosten en risico op de kosten van de tegenpartij |
Hoe dat uitpakt laat een Rotterdamse zaak uit maart 2025 zien. Een ontevreden zakelijke koper plaatste vijf eensterreviews waarin de woorden oplichting en misleiding vielen. Vier daarvan werden onrechtmatig verklaard omdat aan die kwalificaties geen feiten ten grondslag lagen: verwijdering binnen tien dagen, een verbod voor twaalf maanden en een dwangsom van 150 euro per dag tot maximaal 6.000 euro. Eén review mocht blijven staan.
Wat er financieel te halen valt, en wat niet
In het vervolg op de zaak van het Amsterdamse kinderdagverblijf werd de achterhaalde schrijver veroordeeld tot 2.702 euro materiële schade, 11.000 euro buitengerechtelijke kosten en 2.910,75 euro proceskosten. Van de gevorderde 10.000 euro immateriële schade kreeg de eiser niets. Reken je dus niet rijk.
Rb. Amsterdam 18 oktober 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:8063Tegen het platform ligt de lat hoger dan tegen de schrijver: de Hoge Raad bepaalde in Lycos tegen Pessers dat de enkele kennisgeving van een derde onvoldoende is en dat er redelijkerwijs niet aan getwijfeld mag kunnen worden dat de informatie onrechtmatig is (HR 25 november 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU4019). Het kostenrisico is echt: in twee recente kortgedingzaken tegen Google werd de ondernemer veroordeeld tot 1.999 euro proceskosten, plus zijn eigen kosten. De weging die de rechter maakt staat op wanneer is een review onrechtmatig. Let op één ding: voor een verwijderingsvordering bij de rechtbank heb je als eisende partij een advocaat nodig, want artikel 79 lid 2 Rv laat procederen in persoon daar niet toe. Wij zijn geen advocatenkantoor en voeren die procedure dus niet. Wat wij wel doen is het dossier opbouwen en de buitengerechtelijke stappen zetten.
Wat je deze week doet
Een werkbare volgorde, van goedkoop naar duur. De eerste drie stappen kunnen naast elkaar.
Leg vast
Schermafdrukken met datum en URL, de tekst los overgetypt, het profiel van de schrijver. Doe dit vandaag: een review kan worden aangepast en dan is je bewijs weg.
Meld bij het platform
Gratis, en de snelste route als de review het beleid schendt. Zie Google review melden en, na een afwijzing, melden onder de DSA.
Schrijf de schrijver aan
Wijs precies aan welke zin feitelijk onjuist is. Teksten staan op voorbeeldbrief verwijderingsverzoek.
Doe aangifte als er meer speelt
Bedreiging, stalking of een aanhoudende campagne: dan is de politie de aangewezen partij. Neem het dossier van stap 1 mee en vraag uitdrukkelijk om vervolging.
Vragen over aangifte van smaad en laster
Hoe doe ik aangifte van smaad en laster?
Je maakt een afspraak bij een politiebureau en neemt je dossier mee: schermafdrukken met datum en URL, de tekst los als document, wat je over de schrijver weet en de stukken die aantonen dat zijn bewering niet klopt. Zeg uitdrukkelijk dat je vervolging wenst en laat dat in het proces-verbaal zetten. Zonder die zin is je aangifte geen klacht in de zin van artikel 269 Sr.
Is een aangifte hetzelfde als een klacht?
Nee, en dat verschil is beslissend. Smaad, laster en belediging zijn klachtdelicten: artikel 269 lid 1 Sr bepaalt dat belediging niet wordt vervolgd dan op klacht van hem tegen wie het misdrijf is gepleegd. Een aangifte meldt een strafbaar feit, een klacht vraagt om vervolging. Vraag er dus letterlijk om.
Kun je online aangifte doen van smaad en laster?
Ga er niet van uit. De politie kent voor een aantal veelvoorkomende delicten een internetformulier, maar of smaad en laster daar tussen staan hebben wij niet in een controleerbare bron kunnen vaststellen. Bel het landelijke nummer en vraag om een afspraak, dan weet je meteen bij welk bureau je terechtkunt.
Hoe bewijs je smaad en laster?
Je bewijst drie dingen los van elkaar: dat de uiting bestaat en openbaar was, dat er een concrete beschuldiging in staat, en dat die beschuldiging niet klopt. Het eerste doe je met schermafdrukken waarop datum en URL zichtbaar zijn, het tweede door de exacte zin te citeren, het derde met je administratie. Voor laster komt er een vierde bij, en dat is de moeilijkste: aantonen dat de schrijver wist dat het onwaar was.
Wat doet de politie met een aangifte van smaad en laster?
De aangifte gaat naar het Openbaar Ministerie, dat beslist of er vervolgd wordt. Bij een enkele online review is seponeren gebruikelijk, onder meer omdat de schrijver een sterk verweer heeft in artikel 261 lid 3 Sr en opsporing capaciteit kost. Reken er dus niet op dat je zaak voor de rechter komt.
Wordt een review verwijderd als iemand veroordeeld wordt voor smaad?
Nee. Een strafvonnis legt een straf op aan de schrijver en zegt niets tegen Google of Trustpilot. Wil je dat de review verdwijnt, dan heb je een melding bij het platform of een civiele vordering nodig. Dat zijn andere procedures, met andere maatstaven.
Kan een bv aangifte doen van smaad?
Of een rechtspersoon slachtoffer kan zijn van smaad in de zin van artikel 261 Sr is in openbare bronnen niet eenduidig vast te stellen, dus daar doen wij geen stellige uitspraak over. Bij een eenmanszaak of vrij beroep speelt die vraag niet: dan gaat het over jou als persoon. Hoe dan ook is de civiele route via artikel 6:162 BW bruikbaarder.
Voordat je een ochtend op het bureau doorbrengt
Wij lezen hem zin voor zin, zeggen of er een aan te vechten bewering in staat en welke route in jouw geval het meeste kans maakt. Kosteloos, en zonder mooier verhaal dan het is.