Rechtspraak over online reviews
Wat rechters werkelijk beslissen over reviews wijkt af van wat de meeste ondernemers verwachten, en ook van wat je op veel juridische blogs leest. Hieronder de uitspraken die ertoe doen, met wat er precies is geoordeeld en wat je ermee kunt.
Over deze pagina
Elke uitspraak hieronder is opgezocht in de openbare uitsprakenregisters. Waar een uitspraak geen ECLI-nummer heeft, staat dat er uitdrukkelijk bij. Wij vatten samen wat er is beslist en trekken daar praktische lessen uit; dat is geen juridisch advies over jouw zaak.
De lijn in het kort
Wie de uitspraken naast elkaar legt, ziet drie dingen. Een rechter beoordeelt per zin en niet per review. Een procedure tegen de schrijver slaagt vaker dan een procedure tegen het platform. En verliezen kost geld: in beide recente zaken tegen Google betaalde de ondernemer ongeveer tweeduizend euro aan proceskosten van de tegenpartij, boven op de eigen kosten.
Zaken tegen het platform
Autohandelaar tegen Google Ireland, januari 2026
Een autohandelaar vorderde verwijdering van vier Google Maps-reviews en wilde bovendien dat Google soortgelijke reviews actief zou opsporen en weren. Alle vorderingen werden afgewezen. Drie van de vier reviews waren gebaseerd op echte ervaringen, van nepmeldingen was niets gebleken, en er was geen bewijs dat de reviews uitsluitend waren geplaatst om schade toe te brengen. Over de stelling dat de reviews hem strafbare feiten verweten, oordeelde de rechter dat de eiser dat construeerde uit wat er stond, terwijl het er niet met zoveel woorden stond.
Wat je hieruit leert
Impliciete beschuldigingen tellen niet. Wat er letterlijk staat, is wat wordt getoetst. En een verzoek om toekomstige reviews te weren, is bij voorbaat kansloos.
Vzr. Rb. Zeeland-West-Brabant 7 januari 2026, ECLI:NL:RBZWB:2026:59, mondelinge uitspraak, zaaknummer C/02/441452 KG ZA 25-567. Proceskosten eiser: 1.999 euro.Juridisch advieskantoor tegen Google, juni 2025
De eigenaar van een eenmanszaak eiste verwijdering van twee Google Maps-recensies en afgifte van de gebruikersgegevens van de twee accounts. Beide vorderingen werden afgewezen, en op verschillende gronden. De verwijdervordering strandde omdat Google de recensies al had weggehaald en had toegezegd nieuwe reviews vanuit die accounts te blijven verwijderen; daarmee ontbrak het spoedeisend belang. De vordering tot afgifte van de gegevens sneuvelde op de belangenafweging uit Lycos tegen Pessers: de belangen van Google en van de gebruikers bij bescherming van hun persoonsgegevens en persoonlijke levenssfeer wogen zwaarder dan het belang van de ondernemer. Daarbij speelde mee dat de recensenten beschreven hoe zij het gedrag van de eiser hadden ervaren, en dat op het eerste gezicht niet gezegd kon worden dat het om verzonnen ervaringen ging.
In dezelfde uitspraak staat de zin die de vrijheid van een recensent het scherpst omschrijft: het gaat om meningen en waardeoordelen, waarbij aan de recensent, net als bij een column, in beginsel de vrijheid toekomt om te simplificeren en te overdrijven.
Wat je hieruit leert
Als een platform de review al heeft weggehaald, valt je grond onder een verwijdervordering weg, ook als je daarnaast nog iets anders wilt. En de gegevens van een anonieme schrijver krijg je niet op de enkele stelling dat je schade lijdt: de belangenafweging moet echt in jouw voordeel uitvallen. Dat een eenmanszaak zich op de AVG kan beroepen, betekent niet dat die weging goed afloopt.
Vzr. Rb. Rotterdam 30 juni 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:7729, zaaknummer C/10/698583 KG ZA 25-368. Proceskosten eiser: 1.999 euro. Dagvaarding 9 mei, zitting 16 juni, vonnis 30 juni.Kinderdagverblijf tegen Google, februari 2016
Hier lukte het wel. Alle vier de recensies bleken vals: twee waren woordelijk gekopieerd van andere websites, bij de twee andere stond een van internet geplukte portretfoto, waaronder een foto van een medewerker van een Amerikaanse universiteit. Google verwijderde er pas drie na de zitting, als spam. De rechter beval verwijdering van de vierde wegens inbreuk op het portretrecht, en beval Google de IP-adressen, telefoonnummers, namen, e-mailadressen en tijdstippen van de vier accounts af te geven. De rechter merkte daarbij op dat de lat die Google hanteert bij notice and takedown erg hoog ligt, zeker voor een klein bedrijf.
Twee vorderingen werden ook hier afgewezen: een algemeen bevel voor toekomstige recensies, omdat elke keer opnieuw moet worden afgewogen of een recensie evident onrechtmatig is, en het uitzetten van de recensiefunctie of het weghalen van de bedrijfsvermelding, omdat dat een te grote inbreuk zou vormen op de vrijheid van meningsuiting. Google kreeg geen dwangsom opgelegd omdat het toezegde vrijwillig na te komen.
Wat je hieruit leert
Aantoonbaar verzonnen content maakt de sterkste zaak. Gekopieerde tekst en een gestolen profielfoto zijn hard bewijs, en dat kun je zelf vinden met een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht en een zoektocht op letterlijke zinnen.
Vzr. Rb. Amsterdam 29 februari 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:987, zaaknummer C/13/598372 KG ZA 15-1475.Kleermakerij tegen Google, november 2019
Tien reviews vertoonden dezelfde identificerende kenmerken. De rechter achtte voorshands aannemelijk dat ze door een en dezelfde persoon of groep waren geplaatst, dat daarbij een wrok speelde tegen de eigenaar, en dat met de negatieve inhoud geen werkelijke gebeurtenissen werden beschreven maar schade werd beoogd. Verwijdering en afgifte van de gegevens werden allebei toegewezen.
Wat je hieruit leert
Het patroon over meerdere reviews was hier het bewijs, niet de inhoud van een losse review. Bij een reeks beoordelingen is de bundel dus sterker dan de som van de delen. Meer daarover op reviewbombing.
Vzr. Rb. Amsterdam 11 november 2019, IEF 18816 en IT 2940. Deze uitspraak heeft geen ECLI-nummer.Zaken tegen de schrijver
Autobedrijf tegen een zakelijke koper, maart 2025
Een ontevreden zakelijke koper plaatste vijf eensterreviews op Google en Trustpilot met de woorden oplichting en misleiding. Vier daarvan werden onrechtmatig verklaard, omdat aan die kwalificaties geen feiten ten grondslag lagen. De schrijver moest ze binnen tien dagen verwijderen, kreeg een verbod voor twaalf maanden op soortgelijke berichten en een dwangsom van 150 euro per dag tot maximaal 6.000 euro. De proceskosten werden gecompenseerd: ieder droeg de eigen kosten.
Het interessantste deel van deze uitspraak is wat de rechter niet deed. Een van de vijf reviews mocht blijven staan, en de veroordeelde kreeg uitdrukkelijk toestemming om eenmalig een nieuwe review te plaatsen waarin hij feitelijk beschrijft wat hem is overkomen, zonder kwalificaties als oplichting en misleiding. De rechter noemde informatieve negatieve reviews waardevol voor potentiele klanten.
Wat je hieruit leert
Verwacht geen schone lei. Een rechter haalt de onrechtmatige beweringen eruit en laat de kritiek staan. Wie hoopt dat de hele reeks verdwijnt, komt bedrogen uit. Dat is ook precies waarom een goed geformuleerd verzoek zich richt op specifieke zinnen.
Vzr. Rb. Rotterdam 31 maart 2025, ECLI:NL:RBROT:2025:4056, zaaknummer C/10/694403 KG ZA 25-141.Kinderdagverblijf tegen de achterhaalde schrijver, oktober 2017
Het vervolg op de zaak uit 2016. Nadat de gegevens van de accounts waren verkregen, werd de schrijver zelf aangesproken. De rechtbank verklaarde voor recht dat hij onrechtmatig had gehandeld en veroordeelde hem tot 2.702 euro materiële schade, 11.000 euro aan buitengerechtelijke kosten, waaronder de kosten van het kort geding tegen Google, en 2.910,75 euro proceskosten. De gevorderde 10.000 euro immateriële schadevergoeding werd afgewezen, en van de 26.000 euro aan gevorderde buitengerechtelijke kosten bleef 11.000 euro over.
Wat je hieruit leert
Je kunt de kosten van de eerste procedure verhalen op de schrijver, maar niet volledig. Smartengeld voor een bedrijf zit er in de regel niet in. Reken vooraf uit of het je dat waard is.
Rb. Amsterdam 18 oktober 2017, ECLI:NL:RBAMS:2017:8063, zaaknummer C/13/616002 HA ZA 16-996.Gerechtshof Amsterdam over zware kwalificaties, mei 2022
Uitingen waarin professionals machtsmisbruiker, bedrieger of misdrijfpleger werden genoemd, of waarin zij van corruptie en intimidatie werden beschuldigd, moesten worden verwijderd voor zover er geen onherroepelijke rechterlijke of tuchtrechtelijke uitspraak is waarin die kwalificaties zijn vastgesteld.
Wat je hieruit leert
Dit is de bruikbaarste vuistregel van allemaal. Wie iemand van een strafbaar of tuchtrechtelijk feit beschuldigt, moet een uitspraak kunnen aanwijzen. Kan hij dat niet, dan is er een concrete grond.
Hof Amsterdam 10 mei 2022, ECLI:NL:GHAMS:2022:1414.Het standaardarrest: Lycos tegen Pessers
Elke zaak tegen een platform komt uit bij dit arrest van de Hoge Raad uit 2005. Twee dingen staan erin. Ten eerste dat de enkele kennisgeving van een derde dat er onrechtmatige informatie staat, onvoldoende is om een platform tot ingrijpen te verplichten. Ten tweede de vier voorwaarden waaronder een tussenpersoon toch de gegevens van een gebruiker moet afgeven.
| Voorwaarde | Wat je moet aantonen |
|---|---|
| a. Aannemelijke onrechtmatigheid | Dat de informatie op zichzelf beschouwd onrechtmatig en schadelijk is jegens jou. |
| b. Reëel belang | Dat je de gegevens echt nodig hebt, bijvoorbeeld om de schrijver aan te spreken. |
| c. Geen minder ingrijpende weg | Dat je de identiteit niet op een andere manier kunt achterhalen. |
| d. Belangenafweging | Dat jouw belang zwaarder weegt dan dat van het platform en van de schrijver. |
Alle vier moeten vervuld zijn. Het arrest bevat nog een nuance die weinig mensen kennen: ook als de informatie niet onmiskenbaar onrechtmatig is, kan een platform onrechtmatig handelen door de gegevens niet af te geven. De verwijdervordering en de gegevensvordering staan dus los van elkaar. In de Rotterdamse zaak van juni 2025 werd die route wel geprobeerd en toch afgewezen, op de voorwaarden b en d.
HR 25 november 2005, ECLI:NL:HR:2005:AU4019 (Lycos tegen Pessers).
Meer over deze route staat op een anonieme reviewer achterhalen.
Wat dit betekent voor jouw aanpak
- Begin niet bij de rechter. De rechtspraak laat zien dat de kans op verlies reëel is en dat verliezen ongeveer tweeduizend euro aan tegenpartijkosten kost, boven op je eigen kosten.
- Richt je op zinnen die feiten poneren, niet op de toon van de review.
- Verzamel bewijs voordat je iets onderneemt: schermafdrukken met datum, accountgeschiedenis, je eigen administratie.
- Wacht niet maanden. Stilzitten ondergraaft je spoedeisend belang.
- Maak je schade concreet, met voorbeelden van klanten die zijn afgehaakt.
- Verwacht een gedeeltelijke uitkomst. Rechters halen de onrechtmatige beweringen eruit en laten de kritiek staan.
Vragen over procederen over een review
Kan ik Google verplichten een review te verwijderen?
In theorie wel, in de praktijk zelden. Tegenover een platform geldt de zware maatstaf uit Lycos tegen Pessers: de onrechtmatigheid moet buiten redelijke twijfel staan. In de twee meest recente gepubliceerde zaken tegen Google, uit juni 2025 en januari 2026, werden alle vorderingen afgewezen. Het lukte wel in 2016 en 2019, en in beide gevallen omdat aantoonbaar was dat de reviews verzonnen waren.
Is het slimmer om de reviewer te dagvaarden dan het platform?
Vaak wel, als je weet wie het is. Tegenover de schrijver geldt de gewone toets van artikel 6:162 BW en die is minder streng. Bovendien wijzen rechters erop dat bij een procedure tegen alleen het platform de eigenlijke schrijver zich niet kan verdedigen, wat de rechter terughoudend maakt. In de Rotterdamse zaak van maart 2025 tegen de reviewer zelf werden vier van de vijf reviews wel onrechtmatig verklaard.
Wat kost een kort geding over een review?
Het griffierecht bij de rechtbank bedraagt in 2026 voor een vordering van onbepaalde waarde 735 euro voor rechtspersonen en 341 euro voor natuurlijke personen. Daar komen je eigen advocaatkosten bij. Verlies je, dan betaal je ook de kosten van de tegenpartij: in beide recente Google-zaken werd de ondernemer veroordeeld tot 1.999 euro, plus 92 euro bij betekening van het vonnis.
Hoe lang duurt een kort geding?
Uit een verifieerbaar dossier: in de Rotterdamse zaak van juni 2025 dateerde de dagvaarding van 9 mei, de mondelinge behandeling was op 16 juni en het vonnis volgde op 30 juni. Dat is ruim zeven weken van dagvaarding tot uitspraak. Dat is geen garantie, wel een realistisch beeld.
Kan ik een verbod krijgen op toekomstige reviews?
Tegen een individuele schrijver soms wel. In maart 2025 legde de rechter een verbod op voor twaalf maanden met een dwangsom van 150 euro per dag tot maximaal 6.000 euro. Tegen een platform niet: een algemeen bevel om toekomstige reviews te weren is afgewezen, omdat per review opnieuw moet worden beoordeeld of die evident onrechtmatig is.
Kan ik schadevergoeding krijgen van een reviewer?
Ja, maar minder dan mensen hopen. In de vervolgzaak van het kinderdagverblijf werd de achterhaalde schrijver veroordeeld tot 2.702 euro materiële schade en 11.000 euro buitengerechtelijke kosten. De gevorderde 10.000 euro smartengeld werd afgewezen en van de 26.000 euro gevorderde kosten bleef 11.000 euro over. Je moet je schade bovendien concreet maken.
Is mijn verwijderverzoek aan Google openbaar?
Voor een deel wel. Google stuurt een kopie van elk juridisch verwijderverzoek door naar de Lumen-databank van Harvard Law School, waar het openbaar wordt. Persoonlijke contactgegevens van de indiener worden verborgen, maar de inhoud van het verzoek en de gemelde adressen zijn in beginsel te vinden. Dat is een reden om een verzoek zakelijk te formuleren.
Eerst de goedkope route, dan pas de rechter
Wij toetsen je review aan dit kader en proberen het langs de meld- en bezwaarroutes van het platform. Lukt dat niet en is een procedure de enige weg, dan zeggen wij dat en verwijzen wij je door naar een advocaat.